Smáskjálftar bæði í Heklu og Kötlu

Skjálftar í eldstöðvum á Suðurlandi undanfarinn sólarhring.  Myndin er fengin af vef Veðurstofu Íslands.

Skjálftar í eldstöðvum á Suðurlandi undanfarinn sólarhring. Myndin er fengin af vef Veðurstofu Íslands.

 

Undanfarna sólarhringa hafa smáskjálftar orðið bæði í Heklu og Kötlu.  Hvað Heklu varðar þá birtust um það fréttir nýlega að kvikusöfnun væri orðin meiri í kvikuhólfi fjallsins en fyrir síðasta gos, reyndar var hún orðin það þegar árið 2006.  Skjálftar eru fátíðir í Heklu á milli gosa en undanfarnar vikur hefur mátt greina einn og einn smáskjálfta.  Í gær (föstudagur 28.mars) urðu nokkrir slíkir skjálftar á mjög litlu svæði um 4 km. norðaustur af Heklu og voru mældir á 6-14km dýpi samkvæmt vef Veðurstofu Íslands (http://www NULL.vedur NULL.is/).  Ómögulegt er að segja hvort eldgos sé beinlínis yfirvofandi í Heklu en þar sem aðeins gæti gefist klukkustund og jafnvel minna en það frá því mælingar gefa til kynna að gos sé að hefjast, þá er engan veginn hægt að mæla með því að gengið sé á fjallið.

Í Kötlu hafa mælst um 20 smáskjálftar í dag, flestir mjög litlir í grennd við Goðabungu.  Þegar stillur eru þá eru mælar næmari fyrir smáum skjálftum og því þarf þetta í sjálfu sér ekki að vera neitt óeðlilegt en þó merki þess að eldstöðin sé lifandi.  Svo smáir skjálftar (0-1) geta reyndar allt eins verið íshrun í grennd við jarðhitasvæðin sem eru fjölmörg í Mýrdalsjökli.  Katla hefur reyndar verið mun rólegri í vetur en búast hefði mátt við eftir óróleika undanfarin ár.

Athugasemdir

Öflugt eldgos veldur tjóni á Jövu

Öskuregn í Yogakarta

Öskufall í Yogakarta

Eldfjallið Kelud veldur nú miklum usla á eyjunni Jövu í Indónesíu.  Kelud er eitt af 120 virkum eldfjöllum á eyjunni en Indónesía, einkum eyjarnar Java og Súmatra, er eldvirkasta svæði heims.

Að minnsta kosti tveir fórust þegar mikið sprengigos hófst í Kelud í gærkvöldi og hundruð þúsunda eru á flótta frá nærliggjandi héruðum.  Öskuskýið hefur lokað öllum helstu flugvöllum á austur – Jövu og flugfélög hafa aflýst ferðum til og frá Balí sem er mjög vinsæl ferðamannaeyja undan austurströnd Jövu.

Ösku rignir niður á stóru svæði, allt frá næststærstu borg Jövu, Yogakarta austur af fjallinu til borgarinnar Surabaya sem er í  um 130 km norðvestur af Kelud.   Eyjan Java er ein þéttbýlasta eyja heims og búa þar um 135 milljónir manna en Java er um þriðjungi stærri en Ísland að flatarmáli.

.

.

 

.

Eyjan Java í Indónesíu

Eyjan Java í Indónesíu

Tenglar:

http://en.wikipedia.org/wiki/Kelud (http://en NULL.wikipedia NULL.org/wiki/Kelud)

http://abcnews.go.com/International/wireStory/indonesias-mount-kelud-java-island-erupts-22502220 (http://abcnews NULL.go NULL.com/International/wireStory/indonesias-mount-kelud-java-island-erupts-22502220)

http://news.yahoo.com/indonesia-39-mount-kelud-java-island-erupts-183710752.html (http://news NULL.yahoo NULL.com/indonesia-39-mount-kelud-java-island-erupts-183710752 NULL.html)

http://en.wikipedia.org/wiki/Java (http://en NULL.wikipedia NULL.org/wiki/Java)

 

 

 

 

Athugasemdir

Heimsókn á Krakatá

Anak KrakatoaSíðuhöfundur varð þeirrar ánægju aðnjótandi um helgina að heimsækja eitt frægasta eldfjall heims, Krakatá (Krakatoa) í Indónesíu.   Krakatá var eyja á milli hinna tveggja stóru eyja í Indónesíu, Súmötru og Jövu.  Í gríðarlegu gosi árið 1883 splundraðist eyjan og hvarf að mestu í hafið.  Hér er fróðleikur um það gos.

Anak Krakatoa eða barn Krakatá hefur risið úr sæ í öskjunni og er þar nokkuð viðvarandi eldvirkni.  Síðast var virkni i Anak Krakatoa fyrir aðeins 2 vikum og eins og sést á myndunum þá stíga enn gosgufur uppúr toppgígnum.

Það var 3ja tíma ökuferð frá höfuðborg Indónesíu, Jakarta, að ströndinni við vesturenda Jövu og svo 90 mínútna bátsferð til Krakatá.  Ógleymanlegt ævintýri.

Athugasemdir

Bretar rannsaka áhrif mögulegs stórgoss á Íslandi

(http://www NULL.eldgos NULL.is/wp-content/uploads/2010/08/12mai7 NULL.jpg)Samkvæmt frétt RÚV er hópur Breskra vísindamanna (http://www NULL.ruv NULL.is/frett/bretar-bua-sig-undir-adra-skaftarelda) að hefja vinnu við að rannsaka áhrif sem eldgos á stærð við Skaftárelda kann að valda í Bretlandi.  Gosið í Eyjafjallajökli árið 2010 virðist hafa hreyft við Bretum enda setti gosið flugsamgöngur í Evrópu algjörlega á hliðina í nokkra daga.  Þau skakkaföll eru þó smámunir miðað við möguleg áhrif frá stórgosi á Íslandi.

Fram kemur í fréttinni að stórgos eins og Skaftáreldar verði á um 250-500 ára fresti á Íslandi.  Sennilega eru 500 ár nærri lagi en frá því land byggðist hafa orðið tvö gos af þessari stærðargráðu,  Eldgjárgosið árin 932-4 og Skaftáreldar 1783-5.    Það er vitað að Skaftáreldar ollu miklum búsifjum í Evrópu.  Uppskerubrestur varð og veðurfar kólnaði.  Flest bendir til þess að yfir 2 milljónir manns hafi látið lífið í hungursneið af völdum Skaftárelda í Evrópu og reyndar víðar.    Eldgjárgosið var reyndar enn stærra.  Það er þó ekki bara stærð gossins sem hefur áhrif heldur einnig hvers eðlis gosið er og samsetning gjóskunnar sem dæmi.  Ríkjandi vindátt hefur svo mikið að segja.  Í Eyjafjallajökulsgosinu lagðist allt á eitt.  Þó gosið hafi alls ekki verið stórt í samanburði við td. Skaftárelda þá var askan mjög fíngerð, barst langt og vindáttir voru einstaklega óhagstæðar.

En eru líkur á öðru Eldgjárgosi eða Skaftáreldum ?  Svarið er eiginlega nei.  Eldgjárgosið var mjög óhefðbundið Kötlugos þar sem gossprungan teygði sig langt norðaustur fyrir jökulinn og var óhemju stórt af Kötlugosi að vera.  Slík gos verða á mörg þúsund ára fresti í Kötlueldstöðinni og líkur á svona gosi á okkar tímum afar litlar.  Síðasta gos af þessari stærðargráðu í Kötlu er talið hafa orðið fyrir um 12000 árum.

Sama má segja um Skaftárelda.  Þeir voru mjög óhefðbundið Grímsvatnagos, þ.e. kvikuhlaup varð úr Grímsvötnum til suðausturs og gosið einnig óhemjustórt miðað við Grímsvatnagos.  Þúsundir eða jafnvel tugþúsundir ára líða á milli slíkra gosa frá Grímsvötnum.

Hvar eru þá mestar líkur á stórgosi sem getur valdið búsifjum út fyrir Ísland ?  Langlíklegasta eldstöðin er Bárðarbunga.   Á um 500-800 ára fresti veldur hún stórum eldgosum á hálendinu suðaustur af Bárðarbungu, þ.e. kvikuhlaup eiga sér stað líkt og í Eldgjár- og Lakagígagosunum.  Vatnaöldugosið árið 870 og Veiðivatnagosið árið 1477 voru í hópi mestu eldgosa Íslandssögunnar þó ekki væru þau jafnöflug og Skaftáreldar eða Eldgjárgosin.  Gos á þessum slóðum geta orðið enn stærri, t.d. er Þjórsárhraunið mikla sem rann til sjávar milli Ölfusár og Þjórsár fyrir um 8000 árum ættað úr samskonar gosi, þe. frá Bárðarbungukerfinu.  Er það talið mesta hraun sem runnið hefur á jörðinni úr einu gosi frá því ísöld lauk fyrir  um 10-12000 árum.

Óróleiki hefur verið í Bárðarbungu í áratugi þó ekki hafi orðið gos.  Jarðskjálftar eru þar mjög tíðir og gæti þessi óróleiki vel verið undanfari stórgoss.  Það getur þó kraumað undir í nokkra áratugi í viðbót áður en til tíðinda dregur en það er okkar mat að Bárðarbunga er langlíklegust í stórgos af Íslenskum eldstöðvum.

Athugasemdir

Smáskjálftahrina í gangi við Vífilsfell

vifilfell18nov2013 (http://www NULL.eldgos NULL.is/wp-content/uploads/2013/11/vifilfell18nov2013 NULL.jpg)

.

Á laugardag hófst jarðskjálftahrina við Vifilsfell við enda Bláfjallaranans.  Í dag herti mikið á hrinunni og mældust yfir 100 skjálftar, þar af tveir um M 2,9 af stærð en langflestir eru þeirþó um 0,5-1,5 af stærð.  Miðað við staðsetninguna mátti fyrst ætla að þessir skjálftar tengdust niðurælingu affallvatns hjá Orkuveitunni en þetta er reyndar nokkrum kílómetrum suðvestur af því svæði og er því ekki skýringin.

Hinsvegar eru smáskjálftahrinur mjög algengar á Reykjanesskaganum og Hengilssvæðinu án nokkurra eftirmála svo þessi hrina kemur lítið á óvart og má búast við að eitthvað skjálfi þarna áfram.

Myndin sem fengin er af vef Veðurstofu Íslands sýnir upptök, fjölda og stærð skjálftanna undanfarna sólarhringa.

Athugasemdir

Snarpur skjálfti og mikill fjöldi eftirskjálfta við Reykjanestá

Upptök jarðskjálfta við Reykjanestá.  Myndin er fengin af vef Veðurstofu Íslands. (http://www NULL.eldgos NULL.is/wp-content/uploads/2013/10/reykjanesskagi12okt2013 NULL.jpg)

Upptök jarðskjálfta við Reykjanestá. Myndin er fengin af vef Veðurstofu Íslands.

Uppúr miðnætti hófst jarðskjálftahrina við Reykjanestá.  Mikill fjöldi skjálfta hefur mælst.  Til að byrja með voru þeir flestir smáir, um 1-2 af stærð en kl. 7.32 í morgun varð skjálfti af stærðinni 4,8 sem fannst víða um Suðvestanvert landið.  Er þetta með stærri skjálftum sem mælst hafa á Reykjanesskaga undanfarin ár.  Fjölmargir eftirskjálftar hafa mælst og hrinan enn í fullum gangi þó eitthvað hafi dregið úr henni.

Þrátt fyrir að þetta sé mjög eldbrunnið svæði þá er ekkert sem bendir til annars en að þetta séu hefðbundnir brotaskjálftar á flekaskilum.  Skjálftahrinur á Reykjanesskaganum geta verið þrálátar og má þvi ætla að þarna skjálfi eitthvað áfram og ekki hægt að útiloka fleiri skjálfta á bilinu 4-5 af stærð.  Flestir skjálftarnir eru á um 4-6 km. dýpi.

 

Fréttir af skjálftunum:

Mbl.is:  Jörð skelfur við Reykjanestá (http://www NULL.mbl NULL.is/frettir/innlent/2013/10/13/jord_skelfur_vid_reykjanesta/)

Ruv.is:  Skjálfti af stærð 4,8 fannst víða (http://ruv NULL.is/frett/skjalfti-ad-staerd-48-fannst-vida)

.

.

.

.

.

 

Við Reykjanestá (http://www NULL.eldgos NULL.is/wp-content/uploads/2013/10/reykjanesta NULL.jpg)

Við Reykjanestá. Þarna gaus síðast á 13. öld, líklegast árið 1226.

 

Athugasemdir

Færslusafn eftir mánuðum